باجاناق باجاناغی گؤرنده گ.ؤ.ت.و قاشینار.

      باش قاشیناندا باشا ایش گله ر.

      باشماغی چیخارداندا بیر-بیرینین اوسته آتیلسالار (باشماق آتلاشسا) قوناق گله جئک.

   بعض شخص لری کندیده دوعالیق لی تانیلارلار بئله کی بولار بیر مریض لیقدن همیشه بیر دوعا اؤزلرینه ن دولاندیریب و یا بو آدا مشهور اولوبلار و اونا گؤره گرک تزه اولان اوشاق اوسته گلمییه لر و اوشاغین قیرخی چیخینجا هر کیم ائوه گلسه اوشاغی ائوده ن چیخاردیب قوناق ائوه گیره ندن سورا ائوه آپارارلار. و بونا گؤره کی اوشاغی اولان دام اوسته هئچ کیم گلمه سین او دامین بیر باجاسینا نئچه چالی تاخارلار. و ائله بوجوردو دایچا و بیزوو اونا گؤره آت دوغاندا اونو بالاسینه ن گؤتوروب کندین دؤیره سینه دولاندیرارلار.بیزوو اولاندادا هله – هله بیلدیرمه زلر و دام اوسته گل-گئد قاباغین آلارلار. (ایندیسه بو رسمی یالنیز اوشاغا گؤره گؤرورلر.)

      بعضی شخصی لرین ایاغی دوشه رلی اولار بئله کی بیر یئره و ایش اوسته گئدسه لر اورا خئیر گلیب و ایش یاخچی جا باشا چاتار.

      بولاق گؤزون آریتلاماق یاخچی دیر و اون دولدورماق پیسدیر.

      بولاق گؤزونده اوشاق اسکی سین یوماق چوخ پیس دیر و چوخلو بولاغی قورودوب یا آزدیرار.

   بیر آدامی اؤزگه ایتی یارالاسا، داوا اوچون ایت صاحابیندان هاجی خمره (آجی خمیر) آلیب یارایا باغلارلار. و قورخوسو گئدمه گه گؤره مومیانی سووا چالیب وئره رلر یارالی ایچه. (مومیانی بیر قره ماده بره آری قره مومو کیمین دیر اما یونگول؟)

   بیر ائوده اؤله ن اولسا او ائوین کیشی سی و بؤیوگو پالتارینین دوگمه لرین آچار و اؤلو یئرینده ایلکی گئجه بیر فانوس یاندیرارلار.اؤلونون اوچو سوووشاندان سورا دوگمه آچان دوگمه لرین باغلار.

   بیر ائوه قوناق گئده نده چای ایشسه ن تک اولماز گره ک ایکی لی یه سن. (لاپ آزی و یا دا هئچ ایشمی یه سن) بیرین ایچ سن دییرلر دوروب گئده نده ایت یارالار.

   بیر ایشه گؤرمه میشده ن قاباق تک صبیر گلسه یاخچی دگیل و گره ک دؤزه سن آمما جوت صبیر گلسه یاخچی دیر و تئز او ایش گؤرونه ر (بو بعض ائولرده دوز ترسینه دیر)

      بیر ایلین سون چرشه نبه سینده کیم ائوینده اولماسا دؤرد ایل دالبادال او گونو ائو اوزو گؤرمه ز. 

      بیر موما (= نهال) بیر ایگید قانی. بیر موما کسیب قوپارتماق بیر ایگیدی اؤلدورمه گ ایله برابر دیر.

    تزه ایل گلنده (ایل چؤنه نده) چایلارین سویو دورار، اوندا کیم سویون دورماغین گؤره و آللاه دان بیر زاد ایستی یه، تئز وئریله ر. و ائله دی کیم حارام حئیواناتین گفشه مه گین گؤره.

      تک یاتماق خوش دگیل.

      تویوق ایلی ضررلی اولار و هامی دالی گئده ر (تویوق دالی ائشه نک آتار).

      تویوق خوروز کیمین بانلاسا ساهاتا باخدیرارلار، ایلکی بانی یاوا ساهاتدا اولسا گرک کسیله و یاخچی ساهاتدا اولسا ال ده یمه زلر.

   جانی چیخمه میش کسیلمیش حئیوانین هیلیگین وورمازلار. (هیلیگ= حئیوانین وینونون کسیله ن یئرینین سوموگو، اونو قوپارداندان سورا باش جمده گده ن آیریلار.)

   جوما آخشامی (پنج شنبه) گئجه لر ائوده چوخ گولمه زلر و شادلیق ائتمه زلر دییه رلر بوگون "عزیز گوندور" گره ک اؤلولرین یادیندا اولوب اولارا یاسین و فاتحه اوخوماقلا روحلارین شاد ائدین و بو گئجه ائوده پیشمیش یئمه ک اولا یاخچی دیر اونا گؤره کی اؤلولر اوشاقلارین و قالانلارین راحاتچیلیقدا گؤره لر.

   چؤره ک یاپاندا بیرینجی پیشه ن چؤره گی یئمه زلر اونو قویارلار تبه ق اوسته و سورا پیشه ن چؤره گلری اونون اوسته ییغارلار. دییه رلر ایلکی پیشه ن چؤره گ یئییلسه چوره گده برکت قالماز.

   چؤره ک ییه نده تیکه بوغازدا قالسا و یا آغیر آشاغی گئدسه بیر نفرین او یئمه گده گؤزو وار و یا او ائوین غوربتده اولان آداملاری چتین لیکده دیرلر

      چؤره گ یاپیب قورتولاندان سورا ساجی اود اوسته بوش قویماق یوخسوللوق گتیره ر.

      چؤره گ یییه نده الده ن بیر تیکه یئره دوشسه اون یئمه زلر و وئره رلر سورفا باشیندا اوتورانلارین بیری یییه اودا یئمه سه قالار.

      چؤلده تک آغاجلاری داللاییب و کسمه ک چوخ پیس دیر.

      چای ایچه ن ایسکانی گؤت باش نلبه کییه قویسا پیس آنلامی وار.

   چایی ایسکانا تؤکنده ن سورا بیر قورو چای اوزده قالسا او ائوه قوناق گله جئک و اونا گوره او قورو چایی گؤتوروب بیر امن یئره قویارلار و دییر لر ایه م او چایی ازسه ن گله ن قوناغین باشینا بیر بلا گله ر (اؤرنه ک اوچون: ازسن طرفین قولی یا قیچی سینه ر) قورو چای اوزون اولسا دییه رلر قوناق اوجا بوی دیر و ترسینه.

      حئیوانا دئمه زلر: "سنی کسه جئک" "سنی یییه جئک".

      خمیر کونده لی یه نده خمیر آتیلسا، چکیلسه (یوخاری یه اوزانسا = به بالا کش بیاید.) قوناق گله جئک.

      خوروز ائو قاپی سی آغزیندا دوروب ائوه ساری بانلاسا قوناق گله جئک.

   داواری اوچه م دوغان اینه گی ایکیز دوغان ضرر چکه ر. (ایندیسه بئله بیر اینانجا باغلی اولان چوخ آزدیر و قارشیسیندا دییه رلر: آللاه وئره نین قاباغینا ال وئرمک اولماز و آللاه آلانین قاباغین آلماق اولماز.)

   دییه رلر: ایت دییه ر صاحابیمین یئددی اوغلو اولسون هره سی منه بیر تیکه چؤره ک آتسین یئییم دویوم. آمما پیشیک دییه ر صاحابیمین یئددی قیزی اولسون یئددی سی ده کور، هره سی نین الینه ن بیر تیکه چؤره ک اوغورلاییم.

      ساق الین ایچی قاشینسا اله پول گله جئک.

      سالیم – ساکیت و دعواسیز ائوده خئیر و برکت اولار.

   سحر تئزده ن ائوده ن چیخیب ایشه گئده نده بیرینجی شخص یا حئیوان کی اوغرا چیخه ر اونو دییه لر ایشیمیز دوز گله ر یا یوخ (اؤرنه ک: قورد چیخسه چوخ گؤزل دیر. دووشان چوخ بد اوغوردو و او گون صدمه – ضرر چاتار و بئله هر کندیده نئچه نفر اولار کی هامی اولارین گؤزلرینده ن چکیله ر و ایه م سحر اولارا توش گلسه لر دییه ر بو گون ایشیمیز زاردی.)

      سول الین ایچی قاشینسا الده ن پول چیخاجئک.

      عاشورا گونو ائوده قالماق جاییز دگیل. گره ک لاپ آزی قاپییا چیخه سن.

      قاری-قاری (هؤرومجه ک) ائوه گلسه خبر گتیریب.

      قازان دیبی یییه نین و قاب یالایانین تویوندا قار-یاغیش یاغار.

      قبیر قازاندان سونرا بئل-قازمانی بیر- بیریله یارالاییب و نیققیر قویارلار بئله کی بولار بیر موسلمان قبیر قازماسیندا اشتیراک ائدیبلر.

      قورباغانی اؤلدورمک یاخچی دگیل.

   قورد ایاغین داوار کومونده دیره گده ن آسلارلار دییه رلر داوار قورخار و یئلین مریضلیغی توتماز و ایه م حئیوانین یئلینی گلسه، قورد ایاغین گؤتوروب یئلینه سورتهر لر و بیر آز قارا تورپاق ایسلادیب یئلینه یاخارلار.

      قولاغین ایچی قاشینسا قوناق گله جئک. (قولاغیم گلیر قوناغیمیز گله جئک)

      کؤیشه نده چؤره گ یییه نلر چؤل قوشلاری و قاریشقالاری اوچون بیر آز نارین چؤره گ یئره تؤکمه لی دیرلر.

      کره قویون ساخلاماق بوللوق گتیره ر.

      کندین یوخاریسیندا بایقوش بانلاسا کند آبادلاشار. و ترسینه ایه م کندین اته یینده بانلاسا کند خاراب قالار.

   کوره کن سحر یئرده ن دوراندا باخار قایین آتاسینین باجاسینا توستو چیخسا (تندیری یانیر، یئمه لی وار) سئوینه ر، یانماسا دییه ر آی سنی خاراب قالاسان.

   کیشی و آرواد بیر-بیرلرین آد ائله ییب چاغیرمازلار. چوخلو کیشی آروادی "آیالان" سؤزو ایله چاغیرار. (آیالان، آی اولان، = آی اوغلان) و آروادلاردا کیشی لرین مشدی، حاجی و ... سؤزیله و ایه م هئچ بیری اولماسا غیر مستقیم چاغیرارلار. ( ایندیسه بو رسم آردان گئدیب و چوخ آز آدام وار کی اونا باغلی اولا. یالنیز قاری- قوجالار)

      کیمسه عمدا دوزو یئره داغیدسا قییامت گونو گره ک کیپریک له ریله ییغا.

      گئتدین بیر یئره چیخاندا باشماغین دوز اولماسا او ائوده سنده ن غیبت ائدیبلر.

      گئجه آینایا باخمازلار و دییه رلر باخان گلین اولار.

      گئجه ائو سوپورمه زلر.

      گئجه اله ایینه، پیچاق، و سانجاق وورمازلار.

      گئجه الی چیرکلی یاتسان شئیطان الینی یالار.

      گئجه ایت قورد تکین اولاسا بیر بلا گله جئک و اوندا ایت اوولایاندا دییه رلر " یییه سووون باشین یییه سن چاتدامیش".

      گئجه باش دره مه زلر.

      گئجه دمیر اوزانار، اونا گؤره دمیر زاد ایله وورماق و ظارافات ائله مک چوخ خطرلی دیر.

      گئجه دیرناق توتمازلار.

      گئجه قوناق گئده نده باشماغین جوتله مزلر.

      گئجه کئچی دوغماز، دوغسا دییه رلر صاحابینین آروادی ق.ح.ب.ه.دی

      گؤز سه ییرسه بیر تیکه قیرمیزی ساپی توپورجک ایله ایسلادیب گؤزون قاباغینا یا گیپریگین اوسته پاپیشدیرارلار.

   گیج داواری کسسه ن یئرینه گیج گله ر (گیج گیج گتیره ر) اونا گؤره وئره رلر اؤزگه کسسه یادا ساتارلار. و چوخلودا گؤروسن اونو ساخلارلار. دییه رلر گیج اولان ائوده حئیوانات یئمی نین برکتی اولار و گیج آللاه ایسته ر صاحابینا چوخ وار وئرسین اونو ساخلاسین کسسمه سین. (گیج لیک بیر مریضلیکدیر اوندا حئیوانین هوشو باشیندا اولماز و سورو ایله گئده نمه ز)

      ناشی پیشیردیگی چؤره گ داوادیر.

      اله تیکان باتسا، گئجه چیخماز گئجه تیکان گلین اولار. (گیزله نه ر)

      هانسی ائوده اؤکوز اولسا (جوت و اکینه جه ک اولسا) اوردا خئیر و برکت و بوللوق اولار.

   هره بیر حئیوانی ساخلاماغی یاخچی و یومنولو بیله ر و بیر آیری حئیوانی ضررلی و یومنوسوز بیله ر.(اؤرنه ک اوچون: بیزیم ائوده قاتیر ساخلاماق یاخچی دیر.آمما گؤیه رچین یوخ و دییه رلر  قاتیر دوشرلی اولار آمما گؤیه رچین دوشمه ز)

      یئمه ک دوزو (نمک خوراکی) یئره داغیلسا قوناق گله جئک.

      یاتاندا شالوار–جورابی باش اوسته قویسون یوخودا آدامی قره باسار (خوفلانار= کابوس گؤره ر)

      یاش اوتو یاندیرماق یاخچی دگیل.

      یای نه قده ر ایستی اولسا قیش ده او قده ر سویوق اولار.

   یایدا اوت باغلاییب گتیرمه گه شئه (شبنم) گره کدیر و ایه م نئچه گون دؤزه لر گلمییه کندیده کیم کی ایلکی دیر (آتا- آناسی نین بیرینجی اوشاغیدیر) بؤیوک یا کیچیک گئجه یاتاندا کؤزلی اوجاغا بیر سیخمه دوز آتسا صاباحی شئه گلر.

      یایین داشی قیش ده کارا گله ر.

      یولا و سویا ای ش ه مک چوخ پیس بیر ایش دیر.( دییه رلر: یولا اوتورماق سویا اوتورماق یاخچی دگیل)