مشکلات ارتباطی ما

در شهرستان چاراویماق ما هنوز هم به روال گذشته ارتباط دختر و پسر و حتی دو نامزد با مشکل مواجه است. در خیلی از مناطق چاراویماق پسر در دوران نامزدی به راحتی نمی تواند نامزد خود را ببیند و حتی به خانه او رفت و آمد عادی داشته باشد. بحث های خرافی و قدیمی غیرت برادری و پدری و اینکه داماد باید مطیع آنان باشد و در دوران نامزدی و حتی اوایل ازدواج از آنان گریزان بوده و خجالت بکشد. گرچه گروهی از خانواده ها برای حل این مشکل با حذف و یا کم کردن دوران نامزدی اقدام کرده‌اند که خود این نیز گاهی موارد به مشکلات عدیده ای منجر می شود.

و علاوه بر این که دختر و پسر نامزد در ارتباط باهم مشکل دارند این مشکل در بین فامیل و دختران و پسران آنها به مراتب شدیدتر است با وجود اینکه دختران و پسران تا سنینی باهم بازی کرده و حتی گاها" به کمک بزرگترها می شتابند اما به محض اینکه بزرگ شدند عرف جامعه آنها را چنان از هم جدا می کند که دیگر هیچ وقت به فکر ارتباط با هم نمی افتند و تنها زمانی را منتظرند که با یکی ازدواج کرده و زندگی تشکیل دهند. (و خیلی مواقع چشم و گوش بسته)

این روال برای آن محیطهای کوچک با همه مشکلات و نواقصی که دارد شاید زمانی کارگر بوده باشد – بعضی از خاطرات شیرین بیان می کنند از روابط نامزدها که واقعا" خنده دار است و در حین خنده دار بودن نشان از اوج بدبختی فرهنگی ما می دهد- اما در عصر ارتباطات و گسترش روابط اجتماعی، رفت و آمدهای شهری و روستایی و کارهای اداری چنین روشی تنها باعث عقب ماندگی ما شده و می شود.

همین روابط محدود ما باعث شده که چون در جایی و اداره ای با خانمی کاری داریم صدایمان می لرزد، نفسمان می گیرد قلبمان تند-تند می زند و دست و پایمان به لرزه می افتد. و هیچ وقت نمی توانیم حرف و خواسته خود را بیان کنیم. و همین لحظه اول به خودمان شک می کنیم که چون با این خانم حرف بزنیم دیگران فکر بدی در حق ما نکنند و خیلی مواقع عطایش را به لقایش بخشیده و بی خیال می شویم.

آری "به دختر عموت نگاه نکن، چرا به دختر خاله ات اون حرفا زدی و ..." و هزاران چون جملات بالا و میلیونها رفتار و ایماء و اشاره که هر کدام به سان زنجیری بر پای افراد جامعه ما می باشد.

زنان حتی در حضور محرمهای خود و حتی زنان سالخورده نیز هیچ وقت اجازه به خود نمی دهند که کوچکترین قسمت از بدنشان دیده شود. دختران را از پسران می ترسانند و مادر شوهر و مادر خانم را بد جلوه می دهند و همه اینها باعث می شود که فرد بزرگ شده در آینده نیز رفتارهای متناسب با افکارهای خود را بروز دهند.

آری مشکلات فرهنگی ما در چاراویماق خیلی بیشتر از اینهاست حتی در شهر قره‌آغاج زنان در داخل شهر به ندرت دیده می شوند که فقط برای کارهای خیلی ضروری از قبیل مراسمات مذهبی و دید وبازدید بیرون می آیند. آنها هیچ وقت برای خرید نمی روند مگر در روز سه شنبه در قسمت خلوتی از شهر که آن هم اندکی رفته و سریع برمی گردند. دختران برای رفتن به مدارس از خیابان اصلی شهر رفت و آمد ندارند. باید سریع به مدرسه رفته و سریع برگردند. و همه قره‌اغاجی مواظبند که نکنه حرفش دربیاد ناموس فلان حاجی در خیابان بود!!

اوج این تعصب غلط را ببینید: قره‌اغاجی برای خرید لوازمات زن و دخترشان، آنان را به تبریز و یا مراغه می برند و حاضر نیستند که زنان آنان در داخل قره آغاج از مغازه ای به مغازه دیگر رفته و خرید کند. و خرید دیگر را هم مردان انجام می دهند.

آری بیرون رفتن برای خانمها در این شهر تابو و خط قرمز است لااقل در روستاها زنان در محیط طبیعت قرار دارند گرچه آنان نیز از فرط کار خانه هیچ وقت گذرشان از محوطه روستا جلوتر نمی رود. آری در روستا هم اگر زنی بخواهد برای ساعتی و حتی دقایقی از روستا خارج شده و به کوه و دشت و دمن رود جز برای کار، چه حرفها که براش در نمی آرند!! در دل طبیعت قرار دارند اما نمی توانند استفاده کنند.

تعصب بیجا به اسم "غیرت" چنان بلایی سر دختران و زنان ما در آورده است که جرات نمی کنند کاری بدون اجازه شوهر و پدر و برادرشان بکنند. مرد سالاری و پدر سالاری مطلق بخصوص در روستاها بیداد می کند. زنان زیادی عمرشان را با بدبختی تمام فقط کار می کنند و در آخر هم نه مسافرتی نه گشت و گذاری و نه لباس و خوراک حسابی و از همه تاسف برانگیزتر اینکه کسی هم قدر این همه زحمات آنان را نمی داند. "زن باید کار کند"چقدر و چه کاری و نتیجه این کار کردن چیست؟ معلوم نیست. البته در بعضی جاها زنان با ارداه و قوی پیدا می شوند که مردان را از اریکه قدرت به زیر کشیده و اگر هم زن سالاری نباشد لااقل مرد سالاری نیست. ولی این تعدادخیلی اندک است.

حتی در بعضی از روستاها هنگامی که برای خرید جهازیه دختری به قره‌آغاج می روند دختر را با خود نمی برند. و هستند کسانی که هنوز هم برای زنان خودشان لباس از شهر می آورند و اگر لازم شده چندین بار برگردانده و تعویض می کنند اما زن و دختر خود را به شهر نمی برند که لباسش را خودش انتخاب کند.

در ثانی این نکته را نیز باید گفت که خود همین مردان نیز از صبح تا شب کار می کنند نه اینکه فقط زنان کار کنند آنان خوراک و پوشاک مناسبی ندارند و گناه کار کردن را نباید تنها به گردن مردان انداخت. بلکه رفتار با زنان به هیچ وجه پسندیده نیست.

زندگی روستایی زندگی سختی است و آن هم در روستاهای محروم و دورافتاده چاراویماق و این سختی زن و مرد را با هم می سوزاند ولی در خیلی موراد باورهای غلط و تعصبات بیجا همین زندگی سخت را برای زنان چندین برابر سخت تر می کند.

آری این رفتارها و باورهای غلط باعث می شود هنگامی که فرد به محیط بزرگتر وارد شود نتواند ارتباط مناسبی برقرار کرده و پیشرفت کند.

آری مشکلات فرهنگی ما در چاراویماق خیلی زیاد است که انشاالله در آینده بازم خواهیم نوشت باشد که تحصیل کردگان و جوانان منطقه سعی در حل این مشکلات کنند.