بنیاد ثریا

به نام اهورا و با برائت از اهریمن

این بنیاد امروز در اولین روز تقویم شهنشاهی ایران در تخت جمشید با حضور افراد زیر تشکیل می یابد.

کوروش کبیر

هارپاک وزیر

و نسل های آینده این بنیاد که باید برای آن اساس نامه نوشته و تقویت کنند.

داریوش و تمام شاهان آریایی

فردوسی کاتب ....

علاوه بایاتی لار: http://cicak.blogfa.com/

افسوسلار اولسون دیلماج دا باغلاندی!

سامی یوسف: "آذربایجان قلب من است"

بي بي سي آذري:دوست داشتني ترين اسم در دنياي موسيقي راك در حوزه خليج و كل دنياي اسلام،چرا در وطن خود،بريتانياي كبير،شناخته شده نيست؟
اين سوال را روزنامه پر تيراژ اينديپندت چاپ لندن مطرح نموده است.
اين روزنامه مي نويسد:او(سامي يوسف) به عنوان عضو (فاكت توپلاما ميسسياسي)كه از طرف حكومت بريتانيا حمايت مي شود هنگام برگشت از سودان ،در يك كنفرانس مطبوعاتي از توجه خود به يك بحران انساني در دارفور سخن به ميان مي آورد.
دراين كنفرانس مطبوعاتي او را وزير توسعه روابط بين الملل،بارونئسسا وادئرا،همراهي مي كرد.او سياستهاي ضد سياهپوستان مسيحي رژيم اسلامي دارفور را سرزنش كرده و در حمايت از مردم اين منطقه وعده اجراي كنسرتي را در مركز آرئنا در لندن داده است.
اينديپندت مي نويسد:بسياري از منتقدان(صاحبنظران)موسيقي، اين كنسرت را با كنسرت” ليوي ۸″ يا كنسرت” ۸ هاي زنده” كه سال گذشته در تمام دنيا برگزار شد مقايسه مي كنند.
اينديپندت مي نويسد:از نظر تعداد هوادارسامي يوسف را مي توان با خواننده اي مثل روبي اويليامز مقايسه كرد.
به جاست يادآوري شود كه در اين كنسرت،همچنين گروه موسيقي هيپ-هيپ (گروه مسلمان-مسيحي)از دانمارك و استاد باللادا،كريم سامالا،مسلمان آمريكايي شركت خواهند كرد.
ولي در بريتانيا عده اي از موفقيت هاي سامي يوسف انتقاد مي كنند.
ايوون ريدلي،روزنامه نگاري كه بعد از به گروگان گرفته شدن توسط طالبان در افغانستان مسلمان شده است سوال مي كند:با اين همه شهرت و تمكن مالي،سامي يوسف خود را چگونه با اسلام تطبيق داده است؟
عده ديگري نيز از حرام بودن موسيقي صحبت به عمل مي آورند.
لاكن اينديپندت مي نويسد كه سامي يوسف خودش را ساخته(سينتز)خيلي از فرهنگها مي داند.سامي يوسف متولد تهران، از نظر مليت آذربايجاني است.پدر و مادر او بعد از حكومت بلشويك ها باكو را ترك كرده اند.سامي يوسف در يكي از ترانه هايش مي گويد:
“آذربايجان قلب من است”
—
این متن توسط یکی از خوانندگان دوست داشتنی آلما یولو ترجمه شده است که از ایشان سپاسگذاریم.http://hbayat.azerblog.com/

از پیر بابای فارس، زیباروی تاجیک، متخصص و ثروتمند فارس تهران تا هوشنگ شریر ترک

بر طبق روال سالهای قبل در ماه رمضان از هر کانال تلویزیون یک سریال به اصطلاح اخلاقی پخش می شود که با کوچکترین نگاهی به هر کدام از آنها و کنار هم قرار دادن این سریالهای معنوی! باز هم ظلم دیگری بر ترکان این دیار معلوم می شود. در "یک وجب خاک" شبکه 3 ترکان نوچه و شریرند و در "اغما" شبکه اول دکتر متخصص تهرانی چون با مشکل شیطان روبرو می شود جالب است که پیری از فارس به سراغ هدایت او می آید. و چون دیگر فیلمها ترکان عوام و درمانده و قشر پایینند. انگار که کارگردان محترم و دست اندرکاران از یاد برده اند که آن شمس تبریزی ترک بود که به سراغ مولوی بلخی ترک رفت و از طرفی دیگر در سریال "شکرانه" شبکه تهران تاجیک مهروی ایرانی فارس است و هیچ فرقی بین آن با یک ایرانی نیست. در فیلم شبکه دو "میوه ممنوعه" ثروتمند تهرانی با کمک یک شرور ترک و نوچه به آزار و اذیت مردم می پردازد و با خباثت تمام در حساسترین موقعیت با بیان جمله ای ترکی از او نفرت را نسبت به ترکان دامن می زند آیا اینان بدون برنامه قبلی است و برنامه ریزی نشده است. همه باکلاسان و نقشهای اصلی لهجه تر وتمیز فارسی تهرانی حرف می زنند و علافها و نوچه ها همه ترکند. و امسال البته شرورها هم ترکند.

ای کاش تهیه کنندگان این برنامه های مثلا مذهبی دمی به فکر می رفتند و به فرهنگ مذهبی و اعتقادی عظیم ترکان مسلمان نگاهی هر چند اندک می انداختند. از علامه ها گرفته تا فیلسوفان و ادیبان و دانشمندان و آنگاه می دیدند که نقش شرور و علاف را به چه کسانی باید بدهند و اصلا چرا وقتی آقایان در مورد قومیت همه افراد مثبت در فیلمهایشان با نوعی سکوت ولی لهجه تهرانی دادن سعی در فارس اصیل جلوه دادن آنان دارند پس چرا قومیت افراد دون را مشخص می کنند و یا چرا قومیت افرادی با جایگاه اجتماعی پایین را در اولویت کار خود قرار می دهند و حتی مثبت ترین وجهه ی فرد را به فارس بودن آن نسبت می دهند و منفی بودنش را به ترک بودنش (در سریال روشنتر از خاموشی شاه عباس هر وقت می خواست بحث علمی و یا سیاسی کند به زبان شیرین فارسی حرف می زد و هر وقت هم می خواست که فحش و ناسزا دهد به زبان ترکی سخن می گفت) چرا نباید فکر کنیم که دستانی در پشت پرده است؟ و افرادی می خواهند داروندار فرهنگی و مذهبی و زبانی این ملت را به باد فنا بفرستند و خود بی فرهنگ را بر جای آنان نشانند!

والسلام علی من التبع الهدی

پيش ترم : آشنائي با دوره

حمد و سپاس بيحد و بيعد خداي لايزال را كه براي نشان دادن قدرت و عظمت خود ، زبان را آفريد و براي نشان دادن اعجاز ، گونه گوني و تنوع زبانها و گويشها را براي انسان هديه داد. خدا را سپاسگذاريم كه به ما توفيق فراگيري زبان مادري خود را داده است تا در اين مجال ، با عظمت و هيبت يكي از اعجازهاي خدائي آشنا شويم.

ما در طول يك ترم دانشگاهي ، زبان تركي را

هر حكومتي در دوره خود ، شهرها و آباديها و بناهائي را به نوعي به خود مربوط مي كند ، چه با نام بزرگان خود و چه با لغات و واژه هاي خاص. مثلاً شاه عباس صفوي در زمان حكومت خود 999 كاروانسرا در شهرهاي مختلف ساخت كه اكنون هم به كاروانسراهاي عباسي معروفند. شهرها و آباديهاي دوره حكومت مادها نيز از اين امر مستثني نبوده اند. آنها بنا به گويشهاي مختلفي كه در مكانها و زمانهاي مختلف داشته اند ، تركيبات مختلفي از «ماد» را در نام آباديها نهاده اند. «ماد» در گويش اينها بصورتهاي مختلف «ماد ، مار ، ماي» بوده است. شهرهاي سوق الجيشي يا آباديهاي تازه بنا شده آن دوره با چنين واژه هائي تركيب شده است و شهرها يا آبادي هاي كنوني آذربايجان مانند «مايانا(مييانا) ، مايان(نرسيده به تبريز) ، مايانج(نزديك زنجان) ، مايان شان(ماه نشان امروزي) ، ماراغا ، ماراند و ماراياند و مارايانا(همگي مرند) ، مايكي(ماكي) ، مارد (قيزيل اوزن) ، ماي(آذربايجان) ، مارگياناد(درياچه اروميه) و ...» را بوجود آورده است. مييانا (ميانه) در اصل مايانا بوده است كه تركيبي از «ماي» و «آنا» به معناي «ماد بزرگ» يا «ماد مادر» است. چنانچه در زمان ساسانيان به آذربايجان ، ماي نيز گفته مي شد.

اين واژه كهن غيرفارسي در سده هاي گذشته مانند ديگر نامهاي اماكن

برای آگاهی بیشتر در مورد میانه به سایت http://www.miyaneh.com/ مراجعه کنید

قایناق: http://farhangotamaddon.blogfa.com/

علم تاریخ

برخلاف تمام ممالک جهان،درکشورما ایران علم تاریخ راهی ناهمواروفاجعه آمیزوغالبا دور از حقیقت پیموده است. این وضع اسف بار درتاریخ نگاری ایران با برآمدن هخامنشیان وبخصوص اردشیربابکان بنیان گذار سلسله ی ساسانی آغاز می شود.

اردشیر بابکان به قصد ستردن آثار سلسله های ترک از صفحات تاریخ ایران وزدودن یاد آنان از ازهان، همه اسناد تاریخی تا زمان خویش را از میان برد وبوسیله تنسر مؤبد موبدان، افسانه های ملی قوم فارس را جایگزین تاریخ حقیقی ایران ساخت. بعد از اردشیر نیز دیگر ساسان ساسانی ومؤبدان زرتشتی با تداوم راهی که اردشیروتنسرپیشگامان آن بودند، تاریخ ایران باستان، همین طورتاریخ برآمدن سلسله ساسانی را به صورت داستانهایی موهوم وبی معنا درآوردندواین اقدام آنها حتی مورخان واقع بین دوران اسلامی را نیز دچار اشتباه ساخته ومانع پی بردن آنان به حقایق تاریخ ایران باستان شده است

قایناق: http://farhangotamaddon.blogfa.com/

مقدمه ای برتاریخ آذربایجان:

غالب آثاری که تا کنون در خصوص تاریخ ایران باستان نوشته شده است، با غرض ورزیهاوگرایش های آریا محورانه ای توام بوده که نتیجه آن نیز غیر قابل اعتماد بودن این رسالات متعدد بوده است.

شاید دیگر زمان آن فرارسیده باشد که محققان تاریخ باستان این سرزمین دست به کنکاشی جدید در این خصوص بزنند، چرا که دیگر نمی توان چشم به حقایق بزرگی که هر روز نمایان تر می شود بست وپیوسته مطالب غیر علمی پیشین را که تنها بکار دلخوشی وتفریح برخی می آید، تکرار نمود.

تاریخ نگاران غالبا تاریخ این سرزمین مقدس یعنی ایران را از مبدا هخامنشیان آغاز می نمایند .آنان به عمد تمدنها واقوام کهن غیر آریایی این خطه را که تا پیش از برآمدن هخامنشیان فرهنگی متعالی پدید آورده بودند نادیده می گیرند واین حقیقتی است که برخی از مورخان نامی نیز ناگزیر از بیان آن بوده اند. به عنوان مثال جرج کامرون ضمن اشاره به این موضوع ، چنین می نویسد :

« تاریخهای که درباره ایران نوشته شده اند علی الرسم با کوروش پارسی آغاز می شوندوعموما با اسکندر مقدونی پایان می گیرند در حال حاضر اثر یگانه ای که به گونه ای جامع به تاریخ فلات ایران پیش از استیلای کوروش بر این سرزمین بپردازد در دست نیست . این امر بسیار مایه تاسف است»

عبدالحسین زرین کوب نیز در این خصوص چنین نوشته است :

قایناق: http://farhangotamaddon.blogfa.com/

سامی یوسف: "آذربایجان مینم اوره گیمدیر" 

بی‌بی‌سی آذری: ” کؤرفزده و ائله‌جه ده سراسر موسلمان دونياسيندا ايسلام راک موسيقيسي‌نين ان سئويلن آدلاريندان بيري - سامي یوسف، گؤره‌سن، اؤز وطنينده - بؤيوک بريتانييادا نييه تانينمير ” .
بو سوالي لندنده چيخان نوفوذلو ” اندپندنت ” قزئتي وئرير.
قزئت يازير کي، او، بريتانييا حؤکومتي طرفيندن دستکلنن فاکت‌توپلاما ميسسيياسي نين عوضوو کيمي سوداندان قاييديب و لندنده کئچيردي‌یي مطبوعات کونفرانسيندا دقتي دارفوردا داوام ائدن اينسان بؤحرانينا چکيب.
مطبوعات کونفرانسيندا اونو بين‌الخالق اينکيشاف ناظيري بارونئسسا وادئرا موشايعت ائديب.
او، خارطومداکي ايسلام رژيمي نين قارادريلي خريستيان آزليغا قارشي گئنوسيد سيياستيني پيسله‌ييب و بو بؤلگه‌يه يارديم مقصديله لندندن اوئمبلي آرئنا مرکزينده بؤيوک کونسئرت وعد ائديب.
” اندپندنت ” يازير کي، آرتيق بير چوخ موسيقي تنقيدچيلري بو کونسئرتي ليوئ۸ و يا اؤتن ايل بوتون دونيادا کئچيريلميش ” جانلي ۸-لر ” خئيريييه کونسئرتي ايله موقاييسه ائديرلر.
” ايندئپئندئنت ” يازير کي، سامي یوسفو پرستش‌کارلاري نين سايينا گؤره روبي اويليامز کيمي مغني‌لرله بير سيرايا قويماق اولار.
يئري گلميشکن، بو کونسئرتده هابئله دانمارکدان قاريشيق موسلمان-خريستيان هيپ-هوپ موسيقي قروپو، آمئريکالي موسلمان باللادا اوستاسي کريم سالاما دا ايشتيراک ائده جکلر.
لاکين بريتانييادا یوسفون اوغورلاريني تنقيد ائدنلر ده وار.
افغانيستاندا طالبان طرفيندن گيروو گؤتورولدوکدن سونرا ايسلامي قبول ائتميش ژورناليست ايوون ريدلي سوال ائدير کي، بو قدر شؤهرت و وار-دؤولتله گؤره‌سن سامي نين اؤزو ايسلاما نه درجه ده اويغوندور.
بير باشقالاري ايسه موسيقي‌نين حارام اولدوغونو سؤيله ييرلر.
لاکين، يازير کي، اندپندنت سامي یوسف اؤزونو بير چوخ مدنيتلرين سينتئزي کيمي گؤرور.
تئهراندا دوغولموش سامي یوسف ميلليتجه آذربايجانليدير، اونون بابا-ننه سي باکيني بولشئويکلر حاکيميته گلرکن ترک ائديب.
سامي یوسف ماهنيلاريندان بيرينده ” آذربايجان منيم اوره‌یيمدير ” - دئيير.
قایناق—
آلما یولو یولداشلاردان رجا ائدیر واختلاری اجازه وئرسه بو یازینی فارسجایا چئویرسین‌لر.

اوشاق اولاندا گوزل کندیده:

سحر تئزدن آنام بیزی یوخودان دبرده نده بئله دییه ردی:

یارین اولوب یاتمایین

ایشلری یوباتمایین

گون چیخیب وارلیق وئریر

داخی باش اویناتمایین

و گینه دییه ردی:

 بیزیم یاخین کندلرده بیر کند وار "قینه رجه" آدیندا بو کندین اسکی خانلارینین بیریسی ایندیده اوردا اکیب دریر و ایشله ییر، بیلدیر بیر ییغینده بئله دئییردی:

بیزیم خانلیق زامانیمیزدا بیر نوکریمیز واریدی چوخ سایا آمما حاضیر جاواب و ائله اونا گؤره ائله دانیشدیرماق اولمازدی. سایالیغین دان بونودئییم کی بیر ایل عاشورا گونو "نعش" ی بزه ییب بیزیم اوتاغین سردابینا قویموشدولار، دئمه بو یازیق مراسیمین اورتاسیندا بیر زاد گتیرمک اوچون گئتسین اورا گؤردوم گلیر نه گلیر آغلایا-آغلایا؛ اورک توتار توتماز: آآآ آغا ... قادوو آلیم، کو.کو ...کؤپویلو ش ش ش شومر ایمامین باشین کسیب گتیریب قویوب سردابا.

آمما ...

تاريخچه هفت هزار ساله زبان ترکی در آذربايجان

چندي قبل مقاله‌اي تحت عنوان زبان فارسي و گويش آذري در آخرين شماره نشريه دانشجويي مبين (شماره ششم – اسفند 1380 ) به چاپ رسيد كه سراسر تحريف واقعيت و توهين به زبان و فرهنگ ملت آذربايجان بود كه احساسات قشر طالب علم و دانش دانشگاه را جريحه دار نمود. لذا با اينكه تحريفات نام برده در حد نوشتن جوابيه نمي‌باشد، ولي به منظور آگاهي افكار عمومي دانشجويان تصميم به تنظيم نوشته‌اي كه هم‌اكنون در خدمتتان مي‌‌باشد گرفتيم. در ابتدا قبل از شروع بررسي تاريخي تركي بودن زبان مردم آذربايجان از حداقل هفت هزار سال قبل تا به امروز سخني چند با نويسندة محترم داريم.

قایناق: ترک آذربایجانی atila-persianblog-com

ننه م ائله فتدی کونده نی خیرده توتار

دده م ائله فتدی ایکی سین بیردن اوتار

فت: کلک

در این مقاله میخواهیم "مسئله قره باغ علیا " که سالهای سال در محافل بین المللی مختلف مطرح میگردد بحث نمائیم .موجودیت ترکها در قره باغ علیا که تا قرن هفتم میلادی به گذشته بازمیگردد ، توسط ارامنه اشغالگر تماما از بین رفته است .

قره باغ علیا گرچه از نظر تاریخی سرزمین ترکها بحساب میآید ولی بیش از ده سالست که تحت اشغال ارامنه قرار دارد .ترکهای آذربایجان ساکن این منطقه از خانه و کاشانه خود بیرون رانده شده و در شرایطی بس دشوار زندگی میکنند . مسئله قره باغ مابین آذربایجان و ارمنستان گذشته ای بس دیرینه داشته و موجبات قتل عام ها و تبعیدهای بسیاری را فراهم آورده است . قره باغ منطقه ایست که با رودخانه های کر ، ارس ، دریاچه گوکچه ، دشت و کوهستانی مرتفع احاطه شده و در عین حال نام خان نشینی است که در اواسط قرن هفدهم در این خاکها شکل گرفته است . در واقع قره باغ از این نظر که میتواند دیگر مناطق آذربایجان ، ارمنستان و ایران را از آن کنترل نمود دارای اهمیت ژئوپلیتیک بسیاری است . در اصل نباید مناطق قره باغ و قره باغ علیا را یکی دانست زیرا قره باغ علیا بمساحت 4329 کیلومتر مربع تنها بخشی از منطقه وسیع قره باغ است . قره باغ از شهرستانهای آغدام ،ترتر،یواله ،فضولی،بیلگان ،قبادلی،جبرائیل ، مینگه چویر ،آغجابدی ، خواجوند ،شوشا،خان کندی ،لاچین ،کلبجر ،خانلار ،گوروس ،آق دره ، برده ،زنگزور و خادروت تشکیل مییآبد . در حالیکه قره باغ علیا بمرکزیت خان کندی شوشا ،آق دره ، مادروت،خواجاوند و آسکرون را در دل خود جای میدهد .

قایناق: http://maviozgur.blogfa.com/post-4.aspx

آذربایجان بدلیل برخورداری اش از منابع زیرزمینی و روزمینی غنی و همچنین موقعیت ژپولتیک و استراتژیک اش همواره مورد توجه قدرتهای بیگانه و استعمارگر بوده است.
از اینرو در طول تاریخ به حوادث مختلف معروض مانده و یا حرکت های مختلف در آن روی داده است.
در نتیجه این حوادث و اتفاقات آذربایجان ضربه های سنگین را متقبل شده و از سوی قدرتهای بیگانه مورد تجزیه قرار گرفته شده است.
دولت و حکومت روسیه از جمله آن قدرتها می باشند. روسیه برای دسترسی به آبهای آزاد و همچنین برای مقابله با امپراطوری تورک و مسلمان عثمانی درصدد آن برآمد که در منطقه قفقاز برای خود محافظ وستونهای را بیافریند. روسها به خوبی می دانستند که نهایتا” روزی مردم این سامان برای استقلال و آزادی وطن خود اقدام خواهند کرد به همین منظور در صدد چاره جویی و پیشگیری برآمدند و تصمیم گرفتند در خاک آذربایجان پایگاهی دائمی برای خود بوجود آورند تا منافع روسیه در این منطقه برای همیشه تضمین گردد. به همین منظور می بایست دولت مسیحی و طرفدار روسیه در منطقه قفقاز تاسیس می شد. ارامنه و کولی ها تنها ملتهای غیر مسلمان این منطقه بودند که از خود دولتی نداشتند در موقعیت اقلیت بوده و شرایط و جمعیت لازم برای دولت را دارا نبودند. تصمیم بر آن شد که تعداد زیادی از ارامنه ساکن روسیه,ایران,ترکیه,لبنان و سوریه و…به برنامه ریزی روسها به ایروان این شهر تاریخی

قایناق:http://qoshachay.blogfa.com/post-12.aspx

 رسول اسماعیل زاده

یا علی جانیم سنه اولسون فدا

"قل کفی" دیر شأنینه حقدن ندا

بو خطائی کؤنلونه قیلدی نزول

مرحبا ای شاه عالم مرحبا

1.    آخماق لیق بؤیوک یوخسوللوقدور.

2.    اؤز آبرینی اؤزگه دانیشیغینا آماج ائله مه.

3.    اؤزگه دن پیس بیلدیگین ایشی اؤزیندنده پیس بیل.

4.    اؤزگه دن دانیشاندا تانری دان چکیلمه ک (پروا کردن) ایماندیر.

5.    اؤزگییه قول اولما، تانری سنی آزاد یارادیب.

6.    ایشده اوساللیغین سونو پئشمانلیق، و اوزاق دوشونمه گین سونو سلامتلیق دیر.

7.    بوللوقدا چوخ شاد اولما، چتین لیکده ارینگه ج و قورخاق اولما

چون وداع ائیله دی دونیانی او گون میر حنین

آلدیلار تخته-ئ- تابوتینی دوشه حسنین

باش آچیب زینب کبری ائدیب افغان بو گئجه

اهل- ئ- بیت- ئ-شه-ئ دین اولدو پریشان بو گئجه

شاه- ئ-مردانه اولوب شام-ئ-غریبان بو گئجه

فلکین چرخی نی بیلمه م نییه اولمازدی خراب

بو ترابی بو گئجه آلدی قوجاغینا تراب

وادی نجف تاپدی ابدی عزوشرف

اوردا دفن اولدو گئجه باش یارالی شاه-ئ-نجف

قاییدیب گلدی اوغوللار هامیسی شهره طرف

یئتدی اوغلو نئچه قیز دوتدولا یاسین بو گئجه

مجلس-ئ-ختم قوروب آلدی دعاسین بو گئجه

قاضێ و خۏرۇز

جاواب

بویوروز تورک یولداشلار قلمداشلار آتام چای دمله ییر بیر ایسکان چای ایچین چوخ یورولوبسوز امما

آرتیق اوتورماق قدغن دی گرک تئز دورب ایشه باشلایاسیز و قلم آلیب یازاسیز

قایناق: http://turkbay.blogfa.com/post-12.aspx

S

SABAHLIK(-ğı) – qadın xalatı
SABAN – kotan; kara saban – xış, cüt
SAÇMA – 1) axmaq, səfeh; 2) boş söz, mənasız fikir, cəfəngiyat
SAÇMALAMAK – boş-boş danışmaq, mənasız danışmaq
SAFHA – faza, mərhələ, dövr, etap; hazırlık safhası – hazırlıq mərhələsi
SAFİ – təmiz, saf, xalis; safi kar – təmiz gəlir

L

LACİVERT – tünd göy, lacivərd
LAF – 1) söz, söhbət, danışıq; 2) laf, boş danışıq, boşboğazlıq, cəfəngiyat
LAHANA – bostan kələmi
LAHİT(-hti) – sərdabə, məqbərə
LAHZA, LAHZE – an, ləhzə
LAİK – dünyəviləşdirilmiş, dünyəvi
LAPA – 1) sıyıq; 2) təpitmə, məlhəm
LASTİK(-ği) – 1) rezin, kauçuk; 2) lastik, rezin pozan; 3) şin
LAUBALİ – ədəbsiz, nəzakətsiz, hörmət gözləməyən, təklifsiz

G

GAGA – dimdik; gagasına yem vermek – dimdiyindən yem vermək
GAİLE – qayğı, əziyyət, çətinlik; ev gailesi – ev qayğıları
GALAKSİ – qalaktika
GALİBA – ehtimal ki, güman ki, yəqin ki; galiba yağmur yağacak – yəqin ki yağış yağacaq

 C

CADDE – prospekt
CAM – şüşə
CAMBAZ – akrobat, canbaz, kəndirbaz
CAMEKAN – vitrin; dükkan camekanı – mağaza vitrini
CAMİ(-ii, -si) – məscid, cümə məscidi
CAMLI – şüşəli;camlı dolap – servant; camlı kapı – şüşəli qapı
CANKURTARAN ARABASI – təcili yarım maşını
CAYMAK – boyun qaçırmaq, imtina etmək; sözündən caydı – sözündən imtina etdi
CEKET(-ti) – jaket, pencək, gödəkcə
CELPNAME – çağırış vərəqəsi
CELSE – iclas; açık celse – açıq iclas

A

ABANMAK – söykənmək, dirsəklənmək
ABARTMAK – mübaliğə etmək, şişirtmək
ABLA – 1) böyük bacı; 2) bacı (xitab)
ABLUKA – mühasirə, blokada; abluka ikticadi – iqtisadi blokada
ABONE – 1) abunə; 2) abunəçi; abonman – abunəçi; abone bedeli (fiatı) – abunə qiyməti; ABONE olmak – abunə yazılmaq
ABSTRE – abstrakt, mücərrəd
ACELE – təcili, tələsik
ACEMİ – təcrübəsiz, naşı, xam, təzə işçi; ben bu sanatın acemisiyim – mən bu işdə təzəyəm.
ACENTA, ACENTE – agentlik, agent, büro; seyahet acentesi – səyahət bürosu
ACI – acı, ağrı, əzab, əziyyət, dərd, kədər; diş acısı – diş ağrısı; acısını paylaşmak – halına yanmaq, kədərinə şərik olmaq

یازیبلار بیر گون بیر یوخسول ایگیت پادشاهین قیزینه وورغون اولدو. الدان آیاقدان گئتدی دا سونوندا اوره گ گیزلی سرزون آناسینا سویله دی و بللی دیر آناسی نه دئدی: او هارا بیز هارا

اوغلان مریض له دی پوزولوب اریدی آناسی بئله گورجک بیر توره اوزون وزیره یئتیردی با وزیر منیم اوغلوما بیر چاره قیل.

وزیر دئدی چاره سی بودور سنین اوغلون  شهریده ن یان چیخیب بیر یئرده بیر ایلجه رازو نیاز ادئیب صوفی بیق اوبونو چیخاردا ائله شاهین بو جور عاشیق آدامنان خوشو گله ر.

منده ن بو بیر ایلده شاهی سهمانلاییب اورا گتیرره م کی اونون حالین گوروب راضی لاشسین. اما او گونو او اوغلان گرک یالنیز من ایشاره ائده ن چاغی دانیشا و آیری بیر زاد دئمی یه. کی من اوزوم ایشین دوزه لده رم.

اوغلان بیر ایل اوردا قالیب و بو بیر ایلده وزیر جور به جور بو دلی وورغوننان شاها خبر یئتیریردی. ائله کی شاه بیر گون اورا گئدیب و او ایگیتی گورمگ ایسته دی.

شاه گلیب اوغلانا یئتیشدی هر نه سوردو جاواب ائشیدمه دی و وزیر بونو اوغلانین مقامات صاحابی اولماغینا بیلدیردی و اما او یئرده ده کی وزیر ایشاره ائله دی اوغلان دیله گلسین اوغلان هئچ نه دئمه ییب سوسدو. شاه اورانی ترگیدیب و گئده نده وزیر دالدادا اوز توتوب اوغلانا دئدی به سن نه ائتدون بیر چالیشدون سونون هئچ ائتدون نییه دانیشمادون.

ایگیت دئدی: من بیر ایل یالانچیلیق عبادت ائتدیم آللاه پادشاهی منیم یانیما گونده ردی و من نده ن بو ایشی بوشلاییم کی سعادت بو قاپی دادیر   

شکی نیست که فردوسی نژاد پرست بوده واز توهین به ملتهای دیگر ابایی نداشته است. اما افسوس که کتاب نژادپرستی او از طرف نژاد پرستان در حد پرستش گرامی داشته میشود. نمونه هایی ازتوهین به تورک و عرب و زنان از این قرار است: